TÜİK tarafından yayımlanan Yükseköğretim İstihdam Göstergeleri verileri, üniversite diplomasının iş piyasasındaki güncel karşılığını gözler önüne seriyor. Son 4 yılı kapsayan araştırmalar, mezuniyet sonrası iş bulma sürelerinden aylık ortalama kazanç gruplarına, en hızlı istihdam sağlayan branşlardan alan uyumluluğuna kadar kritik verileri ortaya koyuyor.
LİSANS MEZUNLARINDA İSTİHDAM ORANLARI NASIL DEĞİŞTİ?
Açıklanan resmi verilerine göre, 4 yıllık lisans mezunlarının kayıtlı istihdam oranında yıllar içinde dalgalı bir seyir izlendi:
- 2022: Yüzde 71,7
- 2023: Yüzde 75,6
- 2024: Yüzde 75,0
- 2025: Yüzde 73,9
Lisans mezunlarının ilk iş bulma süreleri 2023 ve 2024 yıllarında 14,4 ay iken, 2025 yılı verilerinde 14,2 aya geriledi. Ön lisans (2 yıllık) mezunlarında ise ortalama ilk iş bulma süresi 15,8 ay olarak kayıtlara geçti.
SAĞLIK SEKTÖRÜ LİDERLİĞİ BIRAKMIYOR
Sektörel bazda yapılan incelemelerde, sağlık ve refah alanı kayıtlı istihdam oranında açık ara önde bulunuyor. Sağlık alanındaki istihdam oranları yıllara göre şu şekilde gerçekleşti:
- 2022: Yüzde 82,8
- 2023: Yüzde 87,4
- 2025: Yüzde 84,5
Sağlık sektörünün ardından en yüksek istihdam sağlayan diğer ana alanlar ise mühendislik, imalat, inşaat ve bilişim oldu.
| Gösterge / Yıl | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 |
|---|---|---|---|---|
| Lisans İstihdam Oranı (%) | %71,7 | %75,6 | %75,0 | %73,9 |
| Lisans İlk İş Bulma Süresi | – | 14,4 Ay | 14,4 Ay | 14,2 Ay |
| Ön Lisans İlk İş Bulma Süresi | – | – | – | 15,8 Ay |
ZİRVEDEKİ BÖLÜMLER: TIP, ÖZEL EĞİTİM VE POLİSLİK
Lisans ve ön lisans düzeyinde en yüksek istihdam oranına ulaşan bölümlerde yıllar içinde dikkat çeken bir değişim yaşandı:
Lisans düzeyi:2022 ve 2023 yıllarında lider olan özel eğitim öğretmenliği, yerini 2024 itibarıyla tıp bölümüne devretti. Tıp, 2025 yılında yüzde 95,5 kayıtlı istihdam oranıyla ilk sıradaki yerini korudu.
Ön lisans düzeyi: 2 yıllık bölümler arasında polislik eğitimi, 4 yıl boyunca kesintisiz olarak en yüksek istihdam oranına sahip bölüm oldu.
En hızlı iş bulan bölüm: Dört yıllık veri setinin tamamında, yaklaşık 2 ile 2,5 ay gibi kısa bir sürede iş imkânı sunan dil ve konuşma terapisi ilk sırada yer aldı.
| Kategori | Öne Çıkan Bölüm | İstihdam / Süre Detayı |
|---|---|---|
| Lisans Lideri (2022-2023) | Özel Eğitim Öğretmenliği | En yüksek kayıtlı istihdam oranı |
| Lisans Lideri (2024-2025) | Tıp | 2025’te %95,5 istihdam oranı |
| Ön Lisans Lideri (4 Yıl Kesintisiz) | Polislik Eğitimi | Zirvedeki yerini korudu |
| En Hızlı İş Bulan Bölüm | Dil ve Konuşma Terapisi | Ortalama 2 – 2,5 ay içinde iş imkânı |
EN ÇOK MAAŞ KAZANDIRAN BÖLÜM HANGİSİ?
Lisans mezunlarının aylık ortalama kazanç durumları incelendiğinde, listenin başında pilotaj yer alıyor. 2025 yılı verilerine göre en yüksek aylık ortalama kazanca sahip ilk 5 lisans bölümü sırasıyla şunlardır:
- Pilotaj
- Matematik Mühendisliği
- Uzay Mühendisliği
- Uçak Mühendisliği
- Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği
(Not: 2024 yılındaki en yüksek kazanç sağlayan ilk 5 bölüm arasında tıp da yer almaktaydı.)
| Sıra | Bölüm Adı | Durum / Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | Pilotaj | En Yüksek Kazanç Şampiyonu |
| 2 | Matematik Mühendisliği | 2025 En Yüksek Kazanç Grubu |
| 3 | Uzay Mühendisliği | 2025 En Yüksek Kazanç Grubu |
| 4 | Uçak Mühendisliği | 2025 En Yüksek Kazanç Grubu |
| 5 | Kontrol ve Otomasyon Mühendisliği | 2025 En Yüksek Kazanç Grubu |
| – | Tıp Bölümü | 2024 ilk 5’indeydi, 2025’te üst grupta yer aldı |
ÖN LİSANS DÜZEYİNDE KAZANÇ ŞAMPİYONLARI
2 yıllık programlarda en yüksek ortalama kazanç sağlayan bölümler yıllara göre değişkenlik gösterdi:
- 2022: Polis Meslek Eğitimi
- 2023: Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi
- 2024: Polis Meslek Eğitimi
- 2025: Uçak Teknolojisi
| Yıl | En Yüksek Kazanç Sağlayan Ön Lisans Bölümü | Durum |
|---|---|---|
| 2022 | Polis Meslek Eğitimi | Zirvedeki Ön Lisans Programı |
| 2023 | Perakende Satış ve Mağaza Yönetimi | Zirvedeki Ön Lisans Programı |
| 2024 | Polis Meslek Eğitimi | Yeniden Liderliği Ele Aldı |
| 2025 | Uçak Teknolojisi | Yeni Kazanç Şampiyonu |
KENDİ ALANINDA ÇALIŞMA ORANLARI
Sigortalı (SGK 4/A) olarak çalışan lisans mezunlarının okudukları bölümle uyumlu bir işte çalışma oranı 2024’te yüzde 56,1 iken, 2025’te yüzde 56,7’ye yükseldi. Ön lisans mezunlarında ise bu oran 2024’te yüzde 51 iken, 2025’te yüzde 50,8 olarak belirlendi.
| Mezuniyet Düzeyi (SGK 4/A) | 2024 Alan Uyumu (%) | 2025 Alan Uyumu (%) | Değişim Trendi |
|---|---|---|---|
| Lisans Mezunları | %56,1 | %56,7 | ▲ Yükselişte |
| Ön Lisans Mezunları (2 Yıllık) | %51,0 | %50,8 | ▼ Sınırlı Düşüş |
KENDİ ALANINDA EN ÇOK VE EN AZ ÇALIŞILAN BRANŞLAR
Eğitim aldığı alanla en yüksek uyum gösteren sektörler:
- Sağlık ve refah: Yüzde 80,4
- İş, yönetim ve hukuk: Yüzde 79,6
- Eğitim: Yüzde 64,8
- Mühendislik, imalat ve inşaat: Yüzde 63,6
- Bilişim ve iletişim teknolojileri: Yüzde 56,1
Mezun olduğu alanla uyumlu işte çalışma oranının en düşük olduğu alan ise yüzde 20,6 ile sosyal bilimler, gazetecilik ve enformasyon oldu. Bu tablonun son 3 yıldır değişmediği bildirildi.
| Eğitim / Sektör Alanı | Kendi Alanında Çalışma Oranı (%) | Uyum Seviyesi & Durum |
|---|---|---|
| Sağlık ve Refah | %80,4 | En Yüksek Uyum (1. Sıra) |
| İş, Yönetim ve Hukuk | %79,6 | Çok Yüksek Uyum |
| Eğitim | %64,8 | Yüksek Uyum |
| Mühendislik, İmalat ve İnşaat | %63,6 | Yüksek Uyum |
| Bilişim ve İletişim Teknolojileri | %56,1 | Orta-Üst Uyum |
| Sosyal Bilimler, Gazetecilik ve Enformasyon | %20,6 | En Düşük Uyum (Son 3 Yıldır Değişmedi) |
BÖLÜMLERE GÖRE MAAŞ VE KAZANÇ SEVİYELERİ (2022-2025)
TÜİK verilerine göre lisans bölümlerinin ortalama aylık kazanç kategorileri şu şekilde gruplandırıldı:
Çok yüksek kazanç: Pilotaj, Matematik Mühendisliği, Uçak Mühendisliği, Tıp, Uçak Bakım ve Onarım
Yüksek kazanç: İstatistik, Hemşirelik, Matematik ve Bilgisayar Bilimleri, Tekstil Mühendisliği
Orta kazanç: Biyomühendislik, Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik, Hukuk, Lojistik Yönetimi, İşletme
Düşük kazanç: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi, Şehir ve Bölge Planlama, Reklamcılık, Zootekni, Coğrafya Öğretmenliği
Çok düşük kazanç: Peyzaj Mimarlığı, Sanat Tarihi, Biyoloji Öğretmenliği, Turizm Rehberliği, Türk Dili ve Edebiyatı
